Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015

Πετροδολάρια, έργα τέχνης, απαγωγές: Το χρήμα της ISIS

Πετροδολάρια, χρήμα από λύτρα και λαθρεμπόριο. Οι δραστηριότητες της ISIS που της αποφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια και που όλοι γνώριζαν εδώ και χρόνια.

petrodolaria-erga-texnis-apagwges-to-xrima-tis-isis 

Οταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωνε πριν από λίγες ημέρες ότι ανάμεσα στα κράτη της G20 υπάρχουν και χρηματοδότες της ΙSIS, προκαλούσε αίσθηση. Δεν θα έπρεπε. Ολοι γνώριζαν από την αρχή τις «επαφές» της ISIS με κράτη της Δύσης αλλά και του αραβικού κόσμου.
Γιατί συνέβη αυτό; Μια σύντομη απάντηση που δίνουν οι αναλυτές είναι η Σαουδική Αραβία και το πετρέλαιο. Οταν δηλαδή ο έλεγχος της Μοσούλης πέρασε στα χέρια των τζιχαντιστών, η ISIS αποτελεί και επίσημα πλέον την πλουσιότερη τρομοκρατική οργάνωση στον κόσμο. Πετροδολάρια, χρήμα από λύτρα και λαθρεμπόριο…
Οι δραστηριότητες αυτές, της αποφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, αρκετά για να συντηρεί και να αναπτύσσει ένα εξελιγμένο οπλοστάσιο, τους χιλιάδες και πλέον μαχητές της, επιχειρήσεις ανά τον κόσμο και ένα δίκτυο στρατολόγησης που έχει διεισδύσει σε όλα τα σημεία του πλανήτη.

Οι διαδρομές του πετρελαίου και τα έσοδα

Στην κατάληψη της Μοσούλης οι τζιχαντιστές πήραν 500 δισ. ιρακινά δηνάρια, περίπου 420 εκατομμύρια δολάρια, από την κεντρική τράπεζα. Σήμερα η ISIS έχει τεράστια έσοδα από το λαθρεμπόριο πετρελαίου. Ο στρατός της ελέχγει έξι από τα δέκα κοιτάσματα πετρελαίου στην Ανατολική Συρία και επτά κοιτάσματα πετρελαίου και ένα διυλιστήριο στο βόρειο Ιράκ. Μόνο από τις ιρακινές πετρελαιοπηγές, όπως ανέφερε δημοσίευμα της DW έχει μια παραγωγή 80.000 βαρελιών. Για να σκεφτεί κανείς το μέγεθος, το σουλτανάτο του Μπρουνέι έχει συνολικά τη διπλάσια παραγωγή. Τα έσοδα υπολογίζονται 1,4 εκατ. δολάρια την ημέρα, περίπου μισό δισ τον χρόνο.
Με τη βοήθεια τοπικών μεσαζόντων μπορεί να διαθέτει μόνο ένα μέρος της παραγωγής και σε τιμές πολύ πιο χαμηλές από αυτές της αγοράς. Το Ινστιτούτο Brooking της Ντόχα, υπολογίζει πως το Ισλαμικό Κράτος πουλά στη μαύρη αγορά το βαρέλι ανάμεσα στα 25 και 60 δολάρια. «Τους στηρίζουν μια σειρά από καρτέλ που ενδιαφέρονται για αυτή τη μαύρη αγορά» δηλώνει ο Λιούαϊ αλ Χατέμπ στο CNN από το ινστιτούτο Brooking. Και συμπληρώνει πως πρόκειται για ένα δίκτυο το οποίο επεκτείνεται σε τρεις χώρες στη Συρία, στο Ιράκ και στην Τουρκία. Οι δοσοληψίες γίνονται όμως μόνο με χρήματα τοις μετρητοίς και για το λόγο αυτό είναι πολύ δύσκολο να γίνουν οποιεσδήποτε ασφαλείς εκτιμήσεις.
Μερικά από αυτά καταλήγουν σε Κούρδους μεσάζοντες στα σύνορα με την Τουρκία, κάποια καταλήγουν στην εγχώρια αγορά και κάποια καταλήγουν στο καθεστώς Άσαντ, το οποίο στην ουσία τα ανταλλάζει με οπλισμό. Πρόκειται για μια παραδοσιακή πολεμική οικονομία, λένε οι αναλυτές.
Εμπειρογνώμονες σε ενεργειακά θέματα και στελέχη μυστικών υπηρεσιών, εκτιμούν, όπως αναφέρουν οι Financial Times, ότι η ISIS μπορεί να «ξεπλένει» εισροές εσόδων που αντιστοιχούν έως και στα 80.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Ποσότητα αξίας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, που της εξασφαλίζει αυτή η υπόγεια δράση. Το πετρέλαιο διακινείται λαθραία μέσα από κακοτράχαλες βουνίσιες διαδρομές, μέσα από την έρημο, ή ακόμα και μέσω νομίμων περασμάτων, στο Reyhanli, το Zakho ή την Penjwan, ώστε να φτάσει για κατανάλωση στην Τουρκία, το Ιράν και την Ιορδανία. Αυτές οι «μαύρες» ποσότητες πετρελαίου συχνά διυλίζονται στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Όπως εξηγεί ο Μάικλ Στίβενς διευθυντής του Royal United Services Institute του Κατάρ, το τελευταίο διάστημα έχει επικρατήσει η άποψη ότι χωρίς την υποστήριξη του Κατάρ, της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας, το Ισλαμικό Κράτος δεν θα υπήρχε. Και ο Γκύντερ Μάιερ, καθηγητής και ερευνητής για τον Αραβικό Κόσμο στο Πανεπιστήμιο του Μάιντς συμμερίζεται αυτή την άποψη. «Η σημαντικότερη πηγή χρηματοδότησης προέρχονταν μέχρι στιγμής από τα αραβικά κράτη, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία, αλλά και το Κατάρ, το Κουβέιτ και τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αλλά πιο σημαντική χώρα είναι σε κάθε περίπτωση η Σαουδική Αραβία».


Πως η Ε.Ε. «έκλεινε τα μάτια»


Τον Απρίλιο του 2013, οι υπουργοί εξωτερικών της ΕΕ απέσυραν όλες τις κυρώσεις που μπλόκαραν την εισαγωγή συριακού πετρελαίου. Αυτό άνοιξε τον δρόμο σε ομάδες που είχε ήλεγχαν το βορειοανατολικό τμήμα της Συρίας, μεταξύ αυτών η ISIS να ενισχυθούν οικονομικά από τις πετρελαιοπηγές των συγκεκριμένων περιοχών. Η απόφαση των ευρωπαίων που ελήφθη με πρωτοβουλία της Βρετανίας και της Γερμανίας εντάσσονταν στην προσπάθεια ενίσχυσης των Σύρων αντικαθεστωτικών, στους κόλπους των οποίων είχε ήδη δημιουργηθεί ρήγμα και είχαν παρεισφρήσει τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η ISIS και το Μέτωπο αλ Νούσρα, το παρακλάδι της αλ Κάιντα.
Ο Τσαρλς Λίστερ από το Κέντρο Brookings Doha θεωρεί ότι η ISIS είναι σε θέση να αυτοχρηματοδοτηθεί σε μεγάλο ποσοστό. «Έχει καταφέρει να δημιουργήσει κοινωνικά δίκτυα που της αποφέρουν σταθερή χρηματοδότηση» λέει. Και φέρνει ως παράδειγμα τους συστηματικούς εκβιασμούς κυρίως μικρών και μεγάλων επιχειρηματιών και οικοδομικών εταιρειών στη Μοσούλη. Το Ισλαμικό Κράτος ελέγχει επίσης μια τεράστια εδαφική έκταση και εισπράττει «φόρους» και χρήματα για προστασία από τους κατοίκους. Μόνο από τη Μοσούλη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στο Ιράκ,παίρνουν από «φόρους» γύρω στα 8 εκατ. δολάρια το μήνα, όπως αναφέρει η δημοσιογράφος Μόνα Αλάμι σε μια έκθεση για το Ίδρυμα Carnegie.

 

Εργα τέχης και κεφαλικός φόρος

Οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρία πλουτισμού, ακόμη και τις πωλήσεις στη μαύρη αγορά αρχαιοτήτων που διασώθηκαν από λεηλασίες πολιτιστικών θησαυρών. Αυτά τα έσοδα υπολογίζονται σε περίπου 1,4 εκατ. ευρώ τον μήνα.


Τεράστια έξοδα

Παράλληλα όμως το Ισλαμικό Κράτος έχει και τεράστια έξοδα. Υπολογίζεται ότι συντηρεί περίπου 50.000 μαχητές. Εκτός αυτού η Ράκα της ανατολικής Συρίας, η «πρωτεύουσα» του χαλιφάτου υπολογίζεται ότι πριν τον πόλεμο είχε ένα εκατομμύριο κατοίκους. Η υποδομή της πόλης, με νοσοκομεία, σχολεία κτλ. απαιτεί την ανάλογη συντήρηση.
Η Ράκα της ανατολικής Συρίας, η «πρωτεύουσα» του χαλιφάτου υπολογίζεται ότι πριν τον πόλεμο είχε ένα εκατομμύριο κατοίκους. Η υποδομή της πόλης, με νοσοκομεία, σχολεία κτλ. απαιτεί την ανάλογη συντήρηση. Οι μυστικές υπηρεσίες της Δύσης προσπαθούν  να εντοπίσουν τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τους πιθανούς χρηματοδότες της ISIS. Η αναζήτηση αυτή εκτείνεται από τον Περσικό Κόλπο έως την Ινδονησία. Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν πάντως ότι η τρομοκρατική οργάνωση θα δεχθεί σοβαρό πλήγμα μόνον όταν αποκοπεί από το πετρέλαιο. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση πάντως, η οργάνωση διαθέτει αρκετά χρήματα για να συνεχίσει απρόσκοπτα τη δράση τη για δύο τουλάχιστον χρόνια.

πηγή